Kalkulator zachowku

Czym jest zachowek?

Zachowek to świadczenie pieniężne, które należy się najbliższym członkom rodziny spadkodawcy, nawet jeśli zostali pominięci w testamencie. Chroni on zstępnych (dzieci, wnuki), małżonka oraz rodziców spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Podstawą jest art. 991 Kodeksu cywilnego.

Ile wynosi zachowek?

Aby obliczyć zachowek, najpierw ustala się udział spadkowy, który przypadałby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym. Następnie mnoży się go przez odpowiedni ułamek:

• 1/2 wartości udziału w typowym przypadku.
• 2/3 wartości udziału, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jest małoletnim zstępnym (art. 991 § 1 k.c.).

Jak ustala się udział spadkowy?

Udział ustawowy wynika z art. 931 k.c. W pierwszej kolejności do spadku powołane są dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek i dziedziczą w częściach równych. Część przypadająca małżonkowi nie może być jednak mniejsza niż 1/4 całości spadku. Przykładowo:

• Małżonek i 1 dziecko: po 1/2 każde.
• Małżonek i 2 dzieci: po 1/3 każde.
• Małżonek i 4 dzieci: małżonek 1/4, a pozostałe 3/4 po równo między dzieci.
• Same dzieci, bez małżonka: dzielą cały spadek po równo.
• Brak dzieci, małżonek i oboje rodzice: małżonek 1/2, każde z rodziców 1/4 (art. 932 i 933 k.c.).
• Brak dzieci i małżonka: rodzice dziedziczą po równo. Jeżeli jedno z rodziców nie żyje, jego część przechodzi na rodzeństwo spadkodawcy (art. 932 § 4 k.c.), które jednak nie ma prawa do zachowku.

Komu zachowek nie przysługuje?

Prawa do zachowku nie ma osoba wydziedziczona w testamencie z ważnych przyczyn (art. 1008 k.c.), uznana za niegodną dziedziczenia oraz małżonek, wobec którego spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z jego winy (art. 940 k.c.). Zrzeczenie się dziedziczenia także wyłącza prawo do zachowku.

Przedawnienie roszczenia o zachowek

Roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem 5 lat od ogłoszenia testamentu (art. 1007 k.c.). Po tym terminie dochodzenie zapłaty staje się znacznie trudniejsze, dlatego warto reagować odpowiednio wcześnie.

Dowiedz się więcej

• Kodeks cywilny w ISAP (Sejm RP)
• Przewodnik: zachowek krok po kroku
• Dziedziczenie ustawowe
• Testament własnoręczny