W Polsce testament wciąż pozostaje rzadkością. Według badań tylko około 9 procent osób po 45. roku życia spisało ostatnią wolę, a niemal dziewięciu na dziesięciu dorosłych nie ma testamentu w ogóle.
W skrócie
W Polsce testament ma tylko około 9 procent osób po 45. roku życia, a niemal 90 procent dorosłych nie sporządziło go w ogóle. Rocznie umiera około 409 tysięcy osób, a liczba testamentów notarialnych wzrosła do ponad 207 tysięcy w 2025 roku. Przeciętny majątek netto gospodarstwa domowego to około 257 tysięcy zł. Bez testamentu o podziale majątku decyduje ustawa, a nie wola zmarłego.
Ta strona zbiera najważniejsze liczby dotyczące testamentów, dziedziczenia i spadków w Polsce. Kazda statystyka jest powiązana ze źródłem, które znajdziesz na dole strony. Stan na 2026 rok.
Ile osób ma testament
1. Tylko około 9 procent Polaków po 45. roku życia ma testament
Z badania Research Collective na zlecenie Fundacji Otwarte Forum wynika, że jedynie około 9 procent osób powyżej 45. roku życia spisało testament. Pozostali liczą na dziedziczenie ustawowe albo w ogóle nie myślą o tej kwestii.1
2. Niemal dziewięciu na dziesięciu dorosłych nie ma testamentu
Według badania ZPF i IRG SGH około 90 procent dorosłych Polaków nie sporządziło własnego testamentu. Spisanie ostatniej woli pozostaje więc w Polsce wyjątkiem, a nie reguła.2
3. Wśród osób 50 do 64 lat testament ma około 9,7 procent
Odsetek osób z testamentem rośnie z wiekiem, ale powoli. W grupie 50 do 64 lat testament ma około 9,7 procent, a powyżej 64. roku życia około 16,2 procent. Nawet w wieku emerytalnym testament ma tylko mniej więcej jedna osoba na sześć.3
4. Główny powód braku testamentu to przekonanie, że nie jest potrzebny
Blisko połowa osób bez testamentu uważa, że nie ma takiej potrzeby, a około 37,5 procent zakłada, że ma jeszcze na to czas. Tylko około 22 procent tłumaczy brak testamentu zbyt małym majątkiem.4
Zgony i postępowania spadkowe
5. Rocznie umiera około 409 tysięcy osób
W 2024 roku w Polsce zmarło około 409 tysięcy osób, czyli o około 0,5 tysiąca mniej niż rok wcześniej. Średnio tygodniowo umierało niespełna 8 tysięcy osób, a około 52 procent zmarłych stanowili mężczyźni.5
6. Głównymi przyczynami zgonów są choroby układu krążenia i nowotwory
W Polsce najczęstszą przyczyną zgonów są choroby układu krążenia, a w dalszej kolejności nowotwory i choroby układu oddechowego. Większość zgonów dotyczy osób starszych, których majątek przechodzi następnie na spadkobierców.6
7. Każdy zgon oznacza postępowanie spadkowe
Po śmierci majątek przechodzi na spadkobierców w drodze postępowania spadkowego, prowadzonego przez sąd albo notariusza. Setki tysięcy rodzin rocznie muszą ustalić, kto i w jakiej części dziedziczy.7
8. Notariusze przeprowadzili już ponad 800 tysięcy spraw spadkowych
W ciągu dekady notariusze dokonali ponad 800 tysięcy poświadczeń dziedziczenia. Sam w 2018 roku rejenci wydali ponad 111 tysięcy poświadczeń dziedziczenia, a sądy ponad 100 tysięcy postanowień spadkowych.8
Testamenty notarialne i rejestr
9. Liczba testamentów notarialnych wzrosła do ponad 207 tysięcy
W 2019 roku sporządzono około 144 tysięcy testamentów notarialnych, a w 2025 roku już ponad 207 tysięcy. To wzrost o blisko 44 procent w ciągu kilku lat. Coraz więcej osób chce uniknąć sporów w rodzinie.9
10. Notarialny Rejestr Testamentów nie przechowuje treści dokumentu
Notarialny Rejestr Testamentów (NORT) zawiera jedynie informacje o tym, że testament został sporządzony oraz gdzie jest przechowywany, a nie sama jego treść. Po śmierci testatora uprawnione osoby mogą sprawdzić, czy testament istnieje i w której kancelarii.10
11. Rejestr Spadkowy przekroczył milion dokumentów
Liczba dokumentów w Rejestrze Spadkowym przekroczyła milion już w 2019 roku, a dziennie przybywa od 750 do 1000 nowych wpisow. Rejestr porządkuje informacje o stwierdzeniach nabycia spadku i poświadczeniach dziedziczenia.11
12. Testament własnoręczny nie wymaga notariusza
Najprostsza forma testamentu w Polsce to testament własnoręczny (holograficzny): w całości napisany ręcznie, opatrzony data i podpisem. Nie wymaga notariusza ani świadków. Więcej w artykule Testament własnoręczny.12
Podatek od spadków i majątek
13. Spadek do 36 120 zł dla najbliższej rodziny jest wolny od podatku
Dla osób z I grupy podatkowej (małżonek, dzieci, wnuki) opodatkowaniu nie podlega spadek lub darowizna o wartości nieprzekraczającej 36 120 zł. Najbliższa rodzina może też skorzystać z całkowitego zwolnienia po zgłoszeniu nabycia w terminie.13
14. Wpływy gmin z podatku od spadków i darowizn rosną
W 2022 roku gminy uzyskały z podatku od spadków i darowizn około 540 milionow zł, podczas gdy w 2018 roku było to około 297,7 miliona zł. Mimo wzrostu jest to wciąż mniej niż 0,5 procent dochodów własnych gmin.14
15. Przeciętny majątek netto gospodarstwa domowego to około 257 tysięcy zł
Według Badania Zasobności Gospodarstw Domowych NBP przeciętny majątek netto polskiego gospodarstwa domowego wynosi około 257 do 264 tysięcy zł. Największym składnikiem jest wartość głównego miejsca zamieszkania. Więcej w artykule Średni majątek Polaków.15
16. Najbogatsze 10 procent gospodarstw posiada około 41 procent majątku
Majątek w Polsce jest silnie skoncentrowany: najbogatsze 10 procent gospodarstw domowych posiada około 41 procent całego majątku netto, a najuboższe 20 procent zaledwie około 1 procent. To pokazuje, jak bardzo średnia zaciemnia obraz typowego spadku.16
Dziedziczenie ustawowe bez testamentu
17. Bez testamentu decyduje dziedziczenie ustawowe
Jeżeli zmarły nie pozostawił testamentu, majątek dzieli się według zasad dziedziczenia ustawowego. W pierwszej kolejności dziedziczą dzieci i małżonek, przy czym udział małżonka nie może być mniejszy niż jedna czwarta całości. Szczegóły w artykule Dziedziczenie ustawowe.17
18. Partner bez ślubu nie dziedziczy ustawowo
W dziedziczeniu ustawowym partner żyjący w nieformalnym związku nie dziedziczy nic, niezależnie od długości relacji. Tylko testament pozwala zabezpieczyć taka osobę. To jeden z najczęstszych powodów, dla których testament jest potrzebny.18
19. Najbliższych chroni zachowek
Nawet mając testament, nie można całkowicie pominąć najbliższych: zstępnym, małżonkowi i rodzicom przysługuje zachowek, czyli część wartości udziału spadkowego. Jak go obliczyć, opisujemy w artykule Zachowek.19
20. Coraz więcej Polaków spisuje testament, by uniknąć konfliktów
Notariusze obserwuja wzrost zainteresowania testamentami, często motywowany chęcią uniknięcia sporów w rodzinie. Przejrzysty testament zmniejsza ryzyko wieloletnich postępowań i kosztów. Więcej o sporach w artykule Spory spadkowe.20
Najczęściej zadawane pytania
Ile osób w Polsce ma testament?
Według badań tylko około 9 procent osób po 45. roku życia ma testament, a w skali wszystkich dorosłych testament ma około jednej osoby na dziesięć. Nawet w wieku emerytalnym odsetek ten sięga około 16 procent.
Co się dzieje z majątkiem, jeśli nie ma testamentu?
Bez testamentu majątek dzieli się według dziedziczenia ustawowego. W pierwszej kolejności dziedziczą dzieci i małżonek. Partner bez ślubu nie dziedziczy nic.
Czy testament musi być u notariusza?
Nie. Wystarczy testament własnoręczny, napisany w całości ręcznie, z data i podpisem. Forma notarialna jest jednak trudniejsza do podważenia i można ją zarejestrować w NORT.
Ile umiera osób rocznie w Polsce?
W 2024 roku zmarło około 409 tysięcy osób. Każdy z tych przypadków oznacza postępowanie spadkowe, w którym ustala się krąg spadkobierców.
Ile testamentów notarialnych sporządza się w Polsce?
Liczba rośnie: z około 144 tysięcy w 2019 roku do ponad 207 tysięcy w 2025 roku, czyli o blisko 44 procent. Coraz więcej osób chce w ten sposób uniknąć sporów w rodzinie.
Najważniejsza lekcja z tych liczb jest prosta: statystyki opisuja średnia, ale liczy się Twoja własna sytuacja i to, czy ją uporządkowałeś. Aby zacząć w prosty sposób, możesz skorzystać z naszego generatora testamentu albo przeczytać artykuły Jak napisać testament, Średnie dziedziczenie w Polsce oraz Ile osób ma testament.
Źródła
- 1Fundacja Otwarte Forum / Research Collective (dlawas.info)
- 2ZPF i IRG SGH (300gospodarka.pl)
- 3ZPF i IRG SGH (300gospodarka.pl)
- 4ZPF i IRG SGH (300gospodarka.pl)
- 5GUS (stat.gov.pl)
- 6GUS (stat.gov.pl)
- 7Ministerstwo Sprawiedliwości (gov.pl)
- 8Krajowa Rada Notarialna (prawo.pl)
- 9Infor / Krajowa Rada Notarialna (infor.pl)
- 10Rejestry Notarialne (rejestry-notarialne.pl)
- 11Krajowa Rada Notarialna (krn.org.pl)
- 12Kodeks cywilny (ISAP) (isap.sejm.gov.pl)
- 13Prawo.pl (prawo.pl)
- 14Demagog / Ministerstwo Finansów (demagog.org.pl)
- 15NBP (nbp.pl)
- 16NBP (nbp.pl)
- 17Kodeks cywilny (ISAP) (isap.sejm.gov.pl)
- 18SPES (spes.org.pl)
- 19Kodeks cywilny (ISAP) (isap.sejm.gov.pl)
- 20Gazeta Prawna (gazetaprawna.pl)
Źródła zewnętrzne: GUS, NBP, Krajowa Rada Notarialna, Eurostat.